Anders kijken naar economie – en letterlijk in collectieve innovatie stappen
Hoe kunnen we anders naar economie kijken? En wat is ervoor nodig om innovaties niet alleen vóór, maar ook mét anderen vorm te geven?
Tijdens een verdiepingssessie van de Raad van Betekenis gingen we hierover in gesprek met Kaj Morel, lector bij Avans Hogeschool. Aan de hand van twee modellen die hij mede ontwikkelde, daagde Kaj ons uit om bestaande ideeën over economie, samenwerking en waardecreatie opnieuw te bekijken.
De Fundamentele Economie: economie is meer dan de markt
Als eerste maakten we kennis met de Fundamentele Economie. Dit model onderscheidt vijf economische sferen, ieder met eigen kenmerken, kansen en beperkingen.
Het model nodigt uit om breder naar economie te kijken. Niet alleen naar markt, groei en financiële waarde, maar ook naar de economische activiteiten en voorzieningen die essentieel zijn voor ons dagelijks leven en voor het functioneren van de samenleving.
Met praktische oefeningen onderzochten we wat dit perspectief betekent voor organisaties én voor de keuzes die we zelf maken.
Letterlijk aan de slag met de Collectieve Innovatiecirkel
In het tweede deel maakten we kennis met de Collectieve Innovatiecirkel. En dat deden we niet vanaf onze stoel.
Midden in de ruimte lag een enorme versie van de cirkel op de vloer. Samen bewogen we langs de verschillende onderdelen en vragen van het model. Van de vraag wat de beoogde vernieuwing eigenlijk is en wie wil dat deze er komt, tot thema's als partnerschap en besluitvorming, investeringen en opbrengsten, gemeenschap en relaties en vernieuwing en verbreding.
Dat maakte het model heel concreet. Want wanneer je innovatie wilt inzetten voor bredere maatschappelijke waarde, blijkt het niet alleen belangrijk wat je wilt vernieuwen. Minstens zo relevant is wie er aan tafel zit, wie invloed heeft, wie investeert, wie profiteert en hoe je gezamenlijk besluiten neemt.
Door letterlijk rond de cirkel te staan en de vragen met elkaar te bespreken, ontstonden verschillende perspectieven en mooie gesprekken. Precies daarin zit ook de kracht van zo'n model: het geeft geen kant-en-klaar antwoord, maar helpt om samen betere vragen te stellen.
Zelf ermee aan de slag
Een mooi aspect van de Collectieve Innovatiecirkel is dat het niet bij deze ochtend hoeft te blijven. Het model en de bijbehorende werkmaterialen zijn open source beschikbaar. Organisaties en samenwerkingsverbanden kunnen de methodiek dus zelf gebruiken om een innovatie of maatschappelijk vraagstuk vanuit verschillende invalshoeken te onderzoeken. Hier de link naar de toelichting en de middelen (links onderaan die pagina).
Zo werd het een ochtend zoals we die binnen de Raad van Betekenis graag zien: nieuwe kennis opdoen, ervaren, verschillende perspectieven naast elkaar leggen en vervolgens onderzoeken wat je daarmee in je eigen organisatie en omgeving kunt doen.
Dank aan Kaj Morel en alle aanwezigen voor de nieuwsgierigheid, openheid en mooie gesprekken. We hebben de betekeniseconomie in Twente samen weer een stap verder gebracht.
